Między dietą a edukacją

Podczas ostatnich ćwiczeń z Edukacji społeczno-przyrodniczej mieliśmy okazję uczestniczyć w wycieczce do centrum popularyzacji nauki i innowacji – Kortosfery w Olsztynie. To doświadczenie skłoniło mnie do wielu refleksji i z pewnością stanie się inspiracją do kilku wpisów. Jednym z obszarów, który szczególnie przykuł moją uwagę, była strefa poświęcona zdrowemu odżywianiu.

Uważam, że jest to niezwykle ważny temat i cieszy mnie, że w takich miejscach pojawiają się ekspozycje edukujące w tym zakresie. Współcześnie jesteśmy nieustannie bombardowani treściami z mediów społecznościowych, w których różnego rodzaju dietetycy, trenerzy fitness czy pseudoeksperci prezentują często sprzeczne lub niezweryfikowane informacje. W tej sytuacji kluczowe staje się rzetelne edukowanie społeczeństwa – zarówno dzieci, młodzieży, jak i dorosłych – w zakresie zasad zdrowego żywienia.

Niestety mam wrażenie, że polska szkoła nie poświęca temu zagadnieniu wystarczającej uwagi. Z moich doświadczeń jako mamy wynika, że w klasach 1–3 oraz w przedszkolu temat zdrowego odżywiania pojawia się zazwyczaj raz w roku, najczęściej w formie „tygodnia zdrowego żywienia”. To zdecydowanie za mało, biorąc pod uwagę, jak ogromny wpływ dieta ma na zdrowie oraz jak wiele problemów może wynikać z czerpania wiedzy wyłącznie z mediów społecznościowych.

W Kortosferze zaprezentowano również przykłady diet uznawanych za niezdrowe, takich jak dieta keto, dieta Dukana, dieta Kwaśniewskiego, dieta sokowa czy słoiczkowa. Szczególnie poruszyło mnie to, że niektóre z tych diet są obecne w przestrzeni publicznej od wielu lat. Pamiętam, że ponad 25 lat temu moja mama stosowała dietę Dukana, a mama mojej koleżanki dietę Kwaśniewskiego. Mimo upływu czasu nadal funkcjonują one – czasem pod innymi nazwami – i wciąż znajdują zwolenników. Jest to dla mnie niepokojące, zwłaszcza w kontekście młodych ludzi.

Młodzież znajduje się dziś w trudnej sytuacji – z jednej strony jest konfrontowana z nierealistycznymi wzorcami sylwetki, które są promowane w mediach społecznościowych, a z drugiej strony otrzymuje natychmiastowy dostęp do treści promujących różnorodne diety jako szybkie rozwiązanie. To połączenie stanowi prostą drogę do rozwoju zaburzeń odżywiania.

Uważam, że zarówno szkoła, jak i przedszkole powinny poświęcać znacznie więcej czasu edukacji żywieniowej. Nie powinno się ona ograniczać jedynie do praktycznych aktywności, takich jak przygotowywanie zdrowych przekąsek, ale obejmować przede wszystkim rzetelną wiedzę – zwłaszcza dla dzieci wchodzących w okres dojrzewania – na temat konsekwencji stosowania niewłaściwie dobranych diet bez konsultacji ze specjalistą, bez badań i bez opieki medycznej.

Na marginesie tych rozważań pojawia się również szerszy temat Edukacji Zdrowotnej w szkołach. Mam nadzieję, że w przyszłości stanie się ona obowiązkowym przedmiotem, który stworzy przestrzeń do systematycznego omawiania zagadnień związanych ze zdrowym stylem życia, w tym prawidłowym odżywianiem.